BHV-kennis houd je op peil door regelmatig te oefenen, ook buiten de officiële herhalingstraining om. Een jaarlijkse BHV-training is wettelijk verplicht, maar de praktijk leert dat vaardigheden als reanimatie en brandblussing al binnen enkele maanden na een training wegslijten als je ze niet actief herhaalt. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het bijhouden van BHV-kennis tussen trainingen door.
Hoe snel vergeet je BHV-vaardigheden na een training?
Onderzoek naar motorisch geheugen en vaardigheidsbehoud laat zien dat mensen binnen drie tot zes maanden tot 50% van nieuw geleerde handelingen vergeten als ze die niet herhalen. Voor BHV-vaardigheden zoals reanimatie, het gebruik van een AED en het toepassen van de stabiele zijligging geldt hetzelfde principe: zonder oefening verdwijnt de zekerheid snel.
Dat is geen gebrek aan inzet, maar gewoon hoe het menselijk geheugen werkt. Kennis die je niet regelmatig gebruikt, raakt op de achtergrond. En dat is juist bij BHV een probleem, want je hebt die kennis nodig op het moment dat er iets misgaat, niet op het moment dat je er net aan gedacht had om te oefenen.
Theoretische kennis, zoals het herkennen van een noodsituatie of weten wie je moet bellen, blijft iets langer hangen. Maar de praktische handelingen, zoals hartmassage met de juiste drukdiepte, het correct aanleggen van een drukverband en het bedienen van een brandblusser, vragen om herhaling. Regelmatig, en liefst in een realistische setting.
Welke oefenmethoden werken het best tussen BHV-trainingen?
De meest effectieve methoden om BHV-kennis bij te houden zijn korte, praktijkgerichte herhalingsoefeningen die je op de werkvloer kunt uitvoeren. Denk aan een kwartier reanimatie oefenen op een pop, een ontruimingsoefening doorlopen of gezamenlijk de noodprocedures doornemen. Frequentie telt hier meer dan duur.
Wat goed werkt in de praktijk:
- Mini-oefeningen op de werkvloer: Oefen reanimatie of het gebruik van de AED tijdens een kort teamoverleg. Tien minuten is genoeg om de handeling weer scherp te krijgen.
- Scenario-oefeningen: Bespreek met het BHV-team een fictief scenario, zoals een brand op de tweede etage of een collega die onwel wordt, en loop door wie wat doet.
- Ontruimingsoefeningen: Voer minimaal één keer per jaar een ontruimingsoefening uit, maar een tweede onaangekondigd moment helpt om te testen of de kennis echt zit.
- E-learning en kennisquizzen: Digitale herhaalmodules zijn laagdrempelig en geschikt om theoretische kennis op te frissen. Ze vervangen de praktijkoefening niet, maar vullen die goed aan.
- Koppel BHV aan reguliere vergaderingen: Bespreek maandelijks een onderwerp, zoals vluchtwegen, EHBO-materiaal of meldprocedures, zodat BHV een vast onderdeel van het werk wordt.
Het gaat erom dat BHV-kennis levend blijft. Een jaarlijkse training is een goed fundament, maar tussentijdse oefening is wat het verschil maakt op het moment dat het er echt toe doet. Bekijk ook ons overzicht van opleidingen voor aanvullende mogelijkheden die passen bij jouw situatie.
Hoe vaak moeten BHV’ers hun kennis tussendoor opfrissen?
Er is geen wettelijk vastgelegde frequentie voor tussentijdse opfrisoefeningen, maar de praktijk wijst uit dat maandelijkse of minimaal driemaandelijkse herhaling het meest effectief is. Hoe vaker je oefent, hoe meer de handelingen vanzelf gaan.
Een handige vuistregel: herhaal handelingen die je zelden uitvoert, zoals reanimatie, minimaal elke drie maanden. Procedures die vaker terugkomen, zoals het gebruik van vluchtwegen of het melden van een incident, kun je vaker en informeler herhalen, bijvoorbeeld door ze op te nemen in het onboardingproces van nieuwe medewerkers of te bespreken bij een veiligheidsronde.
Kijk ook naar de samenstelling van het BHV-team. Heeft iemand recent een training gevolgd en een ander al acht maanden geleden? Stem de oefenmomenten af op wie welke kennis het meest nodig heeft om bij te spijkeren. Maatwerk werkt ook hier beter dan een standaardrooster dat voor niemand echt past.
Welke rol speelt de werkgever bij het borgen van BHV-kennis?
De werkgever is wettelijk verantwoordelijk voor een adequate BHV-organisatie en draagt daarmee ook de verantwoordelijkheid voor het bijhouden van BHV-kennis. Dat betekent niet alleen zorgen voor een jaarlijkse herhalingstraining, maar ook het faciliteren van tussentijdse oefenmomenten en het bewaken van de vakbekwaamheid van het BHV-team.
Concreet betekent dit dat de werkgever:
- voldoende BHV’ers aanstelt in verhouding tot het aantal medewerkers en de risico’s op de werkplek;
- zorgt dat BHV-materiaal, zoals EHBO-koffers, AED’s en brandblussers, aanwezig, bereikbaar en goed onderhouden is;
- oefenmomenten plant en daarvoor tijd beschikbaar stelt tijdens werktijd;
- bijhoudt wanneer BHV’ers hun certificaat hebben behaald en wanneer hertraining nodig is;
- nieuwe medewerkers tijdig opleidt en BHV’ers die uitvallen door ziekte of vertrek vervangt.
HR-managers en opleidingscoördinatoren spelen hierin een praktische rol: zij bewaken de planning, organiseren de trainingen en zorgen dat de administratie klopt. Een goede partner voor veiligheidsadvies en opleidingen helpt daarbij door mee te denken over een aanpak die past bij de omvang en de risico’s van jullie organisatie.
Wanneer is tussentijdse BHV-bijscholing verplicht?
Tussentijdse BHV-bijscholing is verplicht wanneer de situatie op de werkplek verandert op een manier die invloed heeft op de BHV-organisatie. Denk aan een verbouwing, een nieuw productieproces, de introductie van gevaarlijke stoffen of een significante groei van het personeelsbestand. De wet schrijft voor dat de BHV-organisatie altijd afgestemd moet zijn op de actuele risico’s.
Naast situatiewijzigingen zijn er nog andere momenten waarop bijscholing noodzakelijk is:
- Na een incident of bijna-incident: Evalueer wat er misging en zorg dat het BHV-team de juiste handeling opnieuw oefent.
- Bij langdurige afwezigheid: Een BHV’er die lang ziek is geweest of een andere functie heeft gehad, kan baat hebben bij een tussentijdse opfrissing voor die terugkeert in de BHV-rol.
- Bij verouderde kennis: Als richtlijnen voor reanimatie of EHBO worden bijgesteld, moet de kennis van het BHV-team daarmee bijgewerkt worden, ook als de jaarlijkse training nog niet gepland staat.
- Bij nieuwe BHV’ers in het team: Iemand die net gecertificeerd is maar nog nooit een echte noodsituatie heeft meegemaakt, heeft baat bij extra oefening in de specifieke context van jouw bedrijf.
De basisregel is: de BHV-organisatie moet altijd passen bij de werkelijke situatie. Verandert die situatie, dan verandert ook wat er van de BHV’ers verwacht wordt.
Hoe Van Mun Advies en Opleidingen helpt om BHV-kennis op peil te houden
We begrijpen dat het organiseren van BHV-trainingen en tussentijdse oefenmomenten tijd kost, zeker als je dat naast je andere HR-taken doet. Daarom denken we graag mee over een aanpak die past bij jouw organisatie, zonder onnodige rompslomp.
- BHV-herhalingstrainingen op maat, klassikaal of incompany, afgestemd op de grootte en risico’s van jullie bedrijf.
- EHBO-cursussen als aanvulling op de BHV-training, zodat je team ook op dat vlak goed voorbereid is.
- Advies over de opzet van jullie BHV-organisatie, inclusief hoeveel BHV’ers je nodig hebt en hoe je tussentijdse oefenmomenten praktisch inricht.
- Flexibele planningsopties, zodat trainingen aansluiten op jullie werkrooster en niet ten koste gaan van de bedrijfsvoering.
Wil je weten hoe we je kunnen helpen om BHV-kennis op peil te houden? Lees meer over ons of neem contact met ons op. We denken graag met je mee over een oplossing die past bij jouw bedrijf.