Kun je zakken voor het VCA-examen en wat gebeurt er dan?

Pascal van Mun ·
Bouwvakker aan examentafel met veiligheidshandboek en helm, gespannen starend naar toetsblad in sobere betonnen ruimte.

Ja, je kunt zakken voor het VCA-examen. Dat klinkt misschien logisch, maar veel mensen onderschatten hoe serieus het examen is. Een onvoldoende betekent dat je je VCA-certificaat niet haalt en het examen opnieuw moet afleggen. Goed nieuws: een herkansing is gewoon mogelijk en met de juiste voorbereiding haal je het de volgende keer wel.

In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over zakken voor het VCA-examen: van de slaaggrens tot wat het betekent voor je werk, en hoe je je slim voorbereidt op een herkansing.

Hoe vaak mag je het VCA-examen herkansen?

Er is geen wettelijk maximum aan het aantal keren dat je het VCA-examen mag herkansen. Je kunt het examen opnieuw afleggen totdat je slaagt. Er geldt ook geen verplichte wachttijd tussen twee examenpogingen, dus je kunt in principe snel een nieuwe afspraak inplannen.

Wel is het verstandig om na een onvoldoende even de tijd te nemen om je voor te bereiden. Een herkansing inplannen zonder extra studie vergroot de kans dat je opnieuw zakt. Bekijk welke vragen je fout had, werk aan je zwakke punten en ga dan pas weer het examen in. Dat is efficiënter dan snel opnieuw proberen zonder voorbereiding.

Wil je een overzicht van beschikbare VCA-opleidingen en examenmomenten? Bekijk dan ons overzicht van opleidingen om te zien wat past bij jouw situatie.

Wat is de slaaggrens voor het VCA-examen?

De slaaggrens voor het VCA-examen ligt op 64,5% van de te behalen punten. Voor het B-VCA-examen (voor uitvoerende medewerkers) zijn er 40 vragen, voor het VOL-VCA-examen (voor operationeel leidinggevenden) zijn dat er 60. Je moet dus respectievelijk minimaal 26 en minimaal 39 vragen goed beantwoorden om te slagen.

De vragen hebben niet allemaal hetzelfde gewicht. Sommige vragen tellen zwaarder mee dan andere, afhankelijk van het onderwerp en de categorie. Dit maakt het examen iets complexer dan simpelweg een percentage vragen goed beantwoorden. Het is daarom verstandig om alle onderwerpen serieus te nemen en niet te gokken op de makkelijkere vragen.

Het examen wordt afgenomen door erkende exameninstellingen. De exacte puntentelling en normen zijn vastgelegd door het SSVV (Stichting Samenwerken Voor Veiligheid), de organisatie achter het VCA-stelsel in Nederland.

Wat zijn de meest voorkomende redenen om te zakken?

De meest voorkomende reden om te zakken voor het VCA-examen is onvoldoende voorbereiding. Veel kandidaten onderschatten de breedte van de stof of denken dat praktijkervaring voldoende is. Het examen toetst echter specifieke kennis uit de VCA-vragenpool, en die moet je gewoon kennen.

Andere veelvoorkomende oorzaken zijn:

  • Taalbarrière: Het examen is beschikbaar in meerdere talen, maar wie moeite heeft met lezen, kan vragen verkeerd interpreteren. Kies de taal waarin je het sterkst bent.
  • Tijdsdruk: Sommige kandidaten nemen te weinig tijd per vraag of raken juist in de stress en schieten door de vragen heen.
  • Verouderde studiematerialen: De VCA-vragenpool wordt periodiek bijgewerkt. Wie studeert met oude oefenvragen, loopt het risico op verrassingen tijdens het echte examen.
  • Onbekendheid met de vraagstelling: VCA-vragen zijn soms bewust tricky geformuleerd. Wie niet gewend is aan de stijl van de vragen, kan goede antwoorden missen.
  • Concentratieproblemen: Een examen van 40 of 60 vragen vraagt om focus. Vermoeidheid of stress kan de prestatie negatief beïnvloeden.

Het goede nieuws: al deze oorzaken zijn te voorkomen met een goede voorbereiding en, waar nodig, een gerichte opleiding.

Wat gebeurt er met je werk of contract als je zakt?

Als je zakt voor het VCA-examen, heb je geen geldig VCA-persoonsdiploma. Of dat directe gevolgen heeft voor je werk, hangt af van je functie, je werkgever en de sector waarin je werkt. In sectoren zoals de bouw, industrie en installatietechniek is een B-VCA of VOL-VCA vaak een vereiste om op bepaalde werklocaties te mogen werken.

Mogelijke gevolgen zijn:

  • Je mag tijdelijk niet op locaties werken waar een VCA-diploma verplicht is.
  • Je werkgever kan je tijdelijk andere werkzaamheden geven totdat je het diploma hebt behaald.
  • Bij uitzendwerk of detachering kan een opdrachtgever weigeren je in te zetten zonder geldig VCA-diploma.

Wat er precies gebeurt, is afhankelijk van de afspraken in je arbeidscontract en de eisen van de opdrachtgever. Sommige werkgevers geven medewerkers de ruimte om snel te herkansen; anderen hanteren striktere regels. Bespreek dit tijdig met je leidinggevende of HR-afdeling, zodat je weet waar je aan toe bent.

Belangrijk: een VCA-persoonsdiploma is persoonsgebonden en 10 jaar geldig. Zodra je slaagt, hoef je de komende tien jaar geen herhalingsexamen te doen. Dat maakt het de moeite waard om er goed voor te gaan.

Hoe bereid je je beter voor op een herkansing?

De beste voorbereiding op een VCA-herkansing begint met analyseren waarom je de vorige keer zakte. Waren het specifieke onderwerpen, de tijdsdruk of de formulering van de vragen? Zodra je dat weet, kun je gericht oefenen in plaats van alles opnieuw te doen.

Praktische stappen voor een betere voorbereiding:

  1. Analyseer je resultaten: Kijk in welke categorieën je fouten had. Veel exameninstellingen geven na afloop een overzicht van je prestaties per thema.
  2. Gebruik actueel studiemateriaal: Zorg dat je oefenvragen gebruikt die aansluiten bij de huidige VCA-vragenpool van 2026. Verouderd materiaal kan je op het verkeerde been zetten.
  3. Oefen met officiële oefenexamens: Via de SSVV-website en erkende exameninstellingen zijn oefenexamens beschikbaar die de echte examenvorm nabootsen.
  4. Volg een VCA-opleiding: Een gerichte training helpt je niet alleen de stof te begrijpen, maar ook om te wennen aan de manier waarop vragen worden gesteld. Dit is zeker nuttig als je meerdere keren gezakt bent.
  5. Plan je examen op een goed moment: Ga uitgerust het examen in. Een herkansing inplannen op een drukke dag of na een nachtdienst is vragen om problemen.

Een VCA-opleiding is niet verplicht om examen te doen, maar voor veel mensen maakt het een duidelijk verschil. Zeker als je moeite hebt met de theorie of de vraagstelling, biedt een training structuur en houvast. Meer weten over veiligheidsadvies en opleidingen die je hierbij kunnen helpen? Lees verder.

Hoe Van Mun Advies en Opleidingen helpt bij VCA-voorbereiding

Zakken voor het VCA-examen is vervelend, maar het is zeker geen eindstation. Wij helpen medewerkers en organisaties om goed voorbereid het examen in te gaan, of het nu gaat om een eerste poging of een herkansing.

  • We verzorgen B-VCA- en VOL-VCA-opleidingen, zowel klassikaal als incompany en via e-learning.
  • We stemmen de training af op het niveau en de achtergrond van de deelnemers, zodat de stof echt blijft hangen.
  • We begeleiden HR-managers en opleidingscoördinatoren bij het plannen en organiseren van VCA-trajecten voor grotere groepen medewerkers.
  • We denken mee over de meest praktische aanpak voor jouw organisatie, zonder onnodige rompslomp.

Wil je weten hoe we je kunnen helpen met VCA-voorbereiding of herkansingen? Lees meer over ons of neem contact met ons op. We denken graag met je mee over een oplossing die past bij jouw bedrijf.

Gerelateerde artikelen